Καθοδηγώντας τη μετάβαση της Ελλάδας σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα
Η παγκόσμια δέσμευση για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα και για την Ελλάδα, στο πλαίσιο διεθνών πρωτοβουλιών όπως οι 17 Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών και η Συμφωνία του Παρισιού για την Κλιματική Αλλαγή. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η European Green Deal θέτει ως στόχο τη μετατροπή της Ευρώπης στην πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρο. Η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές δεσμεύσεις, όπως η σταδιακή απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2028.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το έργο είχε ως στόχο την παροχή εξειδικευμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών προς την Επιτροπή Συντονισμού και την Τεχνική Γραμματεία Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης στην Ελλάδα. Κεντρικό αντικείμενο αποτέλεσε η εκπόνηση των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ) και του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2021–2027, θέτοντας τις βάσεις για τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Το έργο επικεντρώθηκε όχι μόνο στην αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων που προκύπτουν από την απολιγνιτοποίηση και τη μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, αλλά και στην αξιοποίηση νέων αναπτυξιακών ευκαιριών για τις περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο από αυτή τη διαδικασία.
Η ομάδα μας υποστήριξε τον σχεδιασμό μιας δίκαιης και βιώσιμης μετάβασης, επιδιώκοντας την ισορροπία μεταξύ των περιβαλλοντικών στόχων και των κοινωνικών και οικονομικών αναγκών των περιοχών που επηρεάζονται περισσότερο από τη διαδικασία απολιγνιτοποίησης και ενεργειακού μετασχηματισμού.
Μια προσέγγιση τριών πυλώνων
- Διαμόρφωση εδαφικών σχεδίων δίκαιης μετάβασης
- Ευθυγράμμιση των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης με τις εξελισσόμενες ανάγκες και προτεραιότητες της περιφερειακής ανάπτυξης.
- Σύνταξη του επιχειρησιακού προγράμματος για τη δίκαιη μετάβαση, ενσωματώνοντας τις εθνικές στρατηγικές και τις πολιτικές της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027
- Προώθηση συνεργασιών για επιτυχημένη μετάβαση
- Δημιουργία και διαχείριση ενός πλαισίου συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
- Υποστήριξη αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ περιφερειακών, εθνικών και ευρωπαϊκών φορέων.
- Διασφάλιση της έγκρισης της ΕΕ
- Υποστήριξη της διαδικασίας διαπραγμάτευσης με τις διευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος και των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης.
- Διασφάλιση της συμμόρφωσης με τα πρότυπα της ΕΕ, συμβάλλοντας στην έγκριση των σχετικών στρατηγικών εγγράφων και στην εξασφάλιση πρόσβασης σε κρίσιμους χρηματοδοτικούς πόρους
Αποτελέσματα
Το έργο ολοκληρώθηκε με επιτυχία, παραδίδοντας:
- Τοπικά προσαρμοσμένες λύσεις: Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ) που ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες προκλήσεις και αξιοποιούν τις αναπτυξιακές δυνατότητες κάθε περιοχής.
- Ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό πλαίσιο: Το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2021–2027, πλήρως ευθυγραμμισμένο με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και τον Μηχανισμό Δίκαιης Μετάβασης.
- Ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων: Ισχυρές εταιρικές σχέσεις που προώθησαν τον συντονισμό και τη συνεργασία σε περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
- Εξασφαλισμένη χρηματοδότηση: Την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία επέτρεψε την ενεργοποίηση των απαραίτητων χρηματοδοτικών πόρων για την υλοποίηση των στόχων της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης στην Ελλάδα.
Η πρωτοβουλία αυτή συνέβαλε ουσιαστικά στη μετάβαση της Ελλάδας προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, προωθώντας τη βιώσιμη ανάπτυξη και περιορίζοντας τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις στις περιοχές που επηρεάζονται από τη μετάβαση.
