Όταν μιλάμε για «management», αναφερόμαστε συνήθως στον τρόπο με τον οποίο οι οργανισμοί οργανώνουν και καθοδηγούν τις ροές εργασίας, τις λειτουργίες και το ανθρώπινο δυναμικό για την επίτευξη των επιχειρησιακών στόχων. Ο βασικός στόχος είναι η δημιουργία ενός πλαισίου μέσα στο οποίο οι εργαζόμενοι μπορούν να αποδίδουν αποτελεσματικά και παραγωγικά. Οι μάνατζερ έχουν στην ευθύνη τους ένα σύνολο καθηκόντων, είτε απευθείας συνδεδεμένων με τα έργα (όπως ο καθορισμός στόχων, η δημιουργία χρονοδιαγραμμάτων και η χάραξη στρατηγικών), είτε σχετιζόμενων με την απόδοση της ομάδας (εκπαίδευση προσωπικού, παρακολούθηση παραγωγικότητας, αξιολόγηση απόδοσης). Οι μάνατζερ υπάρχουν σε όλα τα ιεραρχικά επίπεδα – από τα υψηλόβαθμα στελέχη μέχρι την πρώτη γραμμή – και με διαφορετικά στυλ διοίκησης, από αυστηρό και αυταρχικό έως δημοκρατικό ή οραματικό. Ωστόσο, η διαχείριση από μόνη της έχει όρια όταν πρόκειται για την έμπνευση και την παρακίνηση των ανθρώπων. Περισσότερο από την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων, ένας μάνατζερ καλείται να δημιουργήσει το κατάλληλο περιβάλλον ώστε οι εργαζόμενοι να αναπτυχθούν και να αισθάνονται ενεργό μέρος ενός συνόλου.
Η Μετάβαση από το «Διοικώ» στο «Ηγούμαι»
Συχνά ακούμε τον όρο «εκ γενετής ηγέτης» και λανθασμένα ταυτίζουμε την ηγεσία με την υψηλόβαθμη διοίκηση. Αν και κάποιοι άνθρωποι ίσως εμφανίζουν φυσικά ηγετικά χαρακτηριστικά, η ηγεσία είναι κάτι που καλλιεργείται – μέσα από την εκπαίδευση, την εμπειρία και τη συνειδητή πρακτική. Η ηγεσία δεν αφορά στην άσκηση εξουσίας ή στη λήψη αποφάσεων που αναδεικνύουν αποκλειστικά τις ικανότητες του ηγέτη. Αντιθέτως, βασίζεται στην κινητοποίηση του συλλογικού δυναμικού, μέσα από την καλλιέργεια κοινού αισθήματος ευθύνης και συνεργασίας.
Η ηγεσία δεν είναι μόνο ατομική ικανότητα, αλλά με την ενεργοποίηση του δυναμικού μιας ολόκληρης ομάδας.
Η Καλλιέργεια Κοινής Ευθύνης
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ηγεσίας σε δράση είναι η περίπτωση ενός Πορτογάλου αυτοδημιούργητου επιχειρηματία, ιδιοκτήτη της εταιρείας Delta Cafes (αξίας €460 εκατ.), ο οποίος εφάρμοσε ένα μοντέλο «καπιταλισμού αλληλεγγύης». Κατάφερε να δημιουργήσει μια κερδοφόρα επιχείρηση, θέτοντας στο επίκεντρο την ευημερία των εργαζομένων του και διαμορφώνοντας όχι μόνο έναν χώρο εργασίας, αλλά μια κοινότητα όπου κάθε άτομο ένιωθε ότι έχει αξία και υποστήριξη.
Οι σημερινοί ηγέτες καλούνται να διαχειριστούν σύνθετες, συνεχώς μεταβαλλόμενες προκλήσεις. Πρέπει να αποφεύγουν την προσκόλληση στην τεχνική τους εξειδίκευση και να παραμένουν ανοιχτοί σε νέες έννοιες και προσεγγίσεις. Ήρθε η ώρα να εγκαταλείψουμε το πρότυπο του «ηρωικού» ηγέτη και να επενδύσουμε στην ανάπτυξη ηγετών που ενστερνίζονται την έννοια της κοινής ευθύνης και της διαρκούς μάθησης.
