Νεοφυής επιχειρηματικότητα, όταν η αρχή δεν είναι το ήμισυ του παντός

Από το γκαράζ στην επιχειρηματική πραγματικότητα

Οι άνθρωποι που ασχολούμαστε με τη νεοφυή επιχειρηματικότητα συναντούμε συχνά τα λεγόμενα «μυαλά του γκαράζ» – εκείνες τις ομάδες ή τους δημιουργικούς ιδρυτές που θυμίζουν το θρυλικό παράδειγμα της Apple: μιας παγκόσμιας επιχειρηματικής δύναμης που ξεκίνησε κυριολεκτικά μέσα στο γκαράζ του σπιτιού ενός εκ των δύο ιδρυτών.

Ενώ μια ιδέα –και η πρώτη της δοκιμή– μπορεί να μοιάζουν συναρπαστικές, τι είναι αυτό που τελικά προσγειώνει τα «μυαλά του γκαράζ» στη σκληρή πραγματικότητα της επιχειρηματικής επιτυχίας; Η απάντηση βρίσκεται στις απαιτήσεις εκείνης της δύσκολης, ανελαστικής διαδικασίας που μετατρέπει τη χρυσαλίδα σε πεταλούδα έτοιμη να ανοίξει τα φτερά της στο επιχειρηματικό στερέωμα.

Αν δεχθούμε πως υπάρχει πράγματι μια καλή ιδέα με ουσιαστικές προοπτικές ανάπτυξης σε επιχειρηματική δραστηριότητα –κάτι που δεν είναι πάντα δεδομένο– τότε τρεις κρίσιμες διαστάσεις καθορίζουν αν αυτή η «μεταμόρφωση» θα ολοκληρωθεί με επιτυχία.

Η σημασία της Ανθεκτικότητας, των Πόρων και του Ρυθμιστικού Πλαισίου

Πρώτα απ’ όλα, η ιδιοσυγκρασία και η ανθεκτικότητα των δημιουργών μιας ιδέας αποτελούν θεμέλιο για την εξέλιξή της. Η πορεία από ένα νεοφυές εγχείρημα σε μια πραγματική επιχείρηση είναι γεμάτη δυσκολίες, αντιξοότητες αλλά και πειρασμούς. Συγκρούσεις προσωπικοτήτων, υπέρμετρες φιλοδοξίες ή, στον αντίποδα, παθητικές και εσωστρεφείς συμπεριφορές μπορούν εύκολα να εκτρέψουν το σχήμα από την πορεία του.

Δεύτερον, η διαθεσιμότητα των απαραίτητων πόρων είναι κρίσιμη. Και αυτοί δεν περιορίζονται στη χρηματοδότηση. Συχνά περιλαμβάνουν εξειδικευμένη τεχνογνωσία, πρόσβαση σε δίκτυα και αγορές, καθώς και στρατηγικές συνεργασίες. Η εξασφάλισή τους στα κατάλληλα χρονικά σημεία είναι όρος επιβίωσης: μόνο έτσι μπορεί το εγχείρημα να αναπτύξει την αναγκαία «ταχύτητα διαφυγής» που θα το οδηγήσει από το ένα στάδιο εξέλιξης στο επόμενο.

Μια σπουδαία ιδέα είναι μόνο η αρχή — αυτό που τη μετατρέπει σε πραγματική ιστορία επιτυχίας είναι η ανθεκτικότητα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων, οι πόροι που θα υποστηρίξουν την ανάπτυξή της και το κατάλληλο περιβάλλον που θα την ευνοήσει. 

Τρίτον, το κράτος. Ο ρόλος του είναι να διαμορφώσει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που δεν αποθαρρύνει ούτε επιβραδύνει, αλλά αντίθετα ενθαρρύνει και επιταχύνει την ανάπτυξη της νέας επιχειρηματικότητας. Κι αυτό δεν μπορεί να περιορίζεται σε εξαγγελίες ή αποσπασματικές παρεμβάσεις· χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που να ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο συνεργάζονται όλες οι συναρμόδιες πλευρές. Και οι πλευρές αυτές δεν είναι λίγες: παιδεία, έρευνα, αδειοδοτήσεις, φορολογία, οικονομικά κίνητρα και πόροι, αλλά και πιο εξειδικευμένα ζητήματα που άπτονται συγκεκριμένων τομέων ανάπτυξης, με βάση τις εθνικές στρατηγικές.

Οι τρόποι συμβολής είναι πολλοί και ποικίλλουν, ανάλογα με τον ρόλο του καθενός, τις ανάγκες που αναδεικνύονται σε κάθε διάσταση και –φυσικά– τον βαθμό επιρροής που μπορεί να ασκήσει.

Το βέβαιο είναι ότι η Ελλάδα έχει ήδη εισέλθει σε ένα νέο, κρίσιμο κεφάλαιο της πορείας της. Αν η νεοφυής επιχειρηματικότητα στηριχθεί σωστά, μπορεί να ξεπεράσει τη λογική των μεμονωμένων success stories και να εξελιχθεί σε μοχλό συνολικής –οικονομικής και όχι μόνο– ανάπτυξης για τη χώρα.